Kariyerinde ilerlemek isteyen birçok kişi bir noktada aynı soruyla karşılaşıyor: “Ne yapmam gerektiğini biliyorum ama nereden başlayacağımı bilmiyorum.” Daha iyi bir pozisyona geçmek, gelirini artırmak, yöneticilik sorumluluğu almak, uzmanlaşmak veya farklı bir şirkette çalışmak isteyebilirsiniz. Ancak yalnızca istemek, kariyer gelişimi için yeterli değildir.
Kariyer gelişiminde ilk yapılması gereken şey, bulunduğunuz noktayı ve ulaşmak istediğiniz yeri netleştirmektir. Ardından iki nokta arasındaki eksikleri belirleyerek gerçekçi bir yol haritası oluşturabilirsiniz.
Kısacası kariyerinde ilerlemek isteyen biri için başlangıç noktası daha fazla çalışmak değil, doğru yönde çalışmaya başlamaktır.
Kariyerinde İlerlemek Ne Demektir?
Kariyerde ilerlemek denildiğinde çoğu kişinin aklına terfi gelir. Oysa kariyer gelişimi yalnızca unvan değişikliğinden ibaret değildir.
Bir kişi için ilerlemek yönetici olmak anlamına gelirken başka biri için belirli bir alanda uzmanlaşmak olabilir.
Bazıları daha yüksek gelir isterken bazıları uzaktan çalışabileceği, daha esnek veya daha fazla sorumluluk alabileceği bir pozisyona geçmek isteyebilir.
Bu nedenle öncelikle kendinize şu soruyu sorun:
“Benim için kariyerimde ilerlemek ne anlama geliyor?”
| Kariyer Hedefi | Başlangıçta Yapılabilecekler |
|---|---|
| Terfi almak | Üst pozisyonun beklentilerini araştırmak |
| Maaşı artırmak | Deneyim ve piyasa değerini değerlendirmek |
| Yönetici olmak | Liderlik ve ekip yönetimini geliştirmek |
| Uzmanlaşmak | Belirli bir alana yoğunlaşmak |
| İş değiştirmek | Hedef şirket ve pozisyonları belirlemek |
| Sektör değiştirmek | Aktarılabilir becerileri tespit etmek |
| Yurt dışında çalışmak | Dil ve mesleki yeterlilikleri geliştirmek |
| Freelance çalışmak | Uzmanlık ve portföy oluşturmak |
| Kendi işini kurmak | Sektör deneyimi ve iş modeli geliştirmek |
Hedefiniz belli değilse atacağınız adımlar da dağınık olacaktır.
Önce Mevcut Durumunuzu Değerlendirin
Kariyeriniz için yeni bir plan oluşturmadan önce bugün nerede olduğunuzu anlamanız gerekir.
Bunun için oldukça basit bir değerlendirme yapabilirsiniz.
Bir kağıda veya bilgisayarınıza şu başlıkları yazın:
Mevcut pozisyonum:
Toplam deneyimim:
En güçlü olduğum konular:
Teknik becerilerim:
Geliştirmem gereken yönler:
Bir sonraki hedeflediğim pozisyon:
1 yıl sonraki hedefim:
3 yıl sonraki hedefim:
Bu soruların cevaplarını mümkün olduğunca gerçekçi şekilde verin.
Örneğin beş yıldır aynı pozisyonda çalışıyorsanız bunun nedenini düşünün.
Şirket içerisinde ilerleyebileceğiniz bir pozisyon olmayabilir. Teknik becerileriniz yeterli olmasına rağmen yöneticilik deneyiminiz eksik olabilir. Yaptığınız çalışmalar yeterince görünür olmayabilir.
Hatta asıl sorun, artık bulunduğunuz sektörde ilerlemek istememeniz olabilir.
Sorunun kaynağını belirlemek sonraki adımlarınızı çok daha net hale getirir.
Net Bir Kariyer Hedefi Belirleyin
“Kariyerimde daha iyi bir yere gelmek istiyorum.”
Bu bir hedef gibi görünse de aslında oldukça belirsizdir.
Bunun yerine hedefinizi daha somut hale getirin.
Örneğin:
“Önümüzdeki 18 ay içerisinde dijital pazarlama yöneticisi olmak istiyorum.”
veya;
“Bir yıl içerisinde yazılım sektöründe çalışabilecek seviyeye gelmek istiyorum.”
Bu şekilde hedef belirlediğinizde hangi becerileri geliştirmeniz gerektiğini araştırmanız kolaylaşır.
Hedefinizi belirlerken ulaşılabilir olmasına da dikkat edin. Çok uzak hedefleri daha küçük aşamalara bölmek motivasyonunuzu korumanızı sağlayabilir.
Hedeflediğiniz Pozisyonun Sizden Ne Beklediğini Öğrenin
Kariyer planlamasının en önemli adımlarından biri budur.
Örneğin şu anda SEO uzmanısınız ve SEO takım lideri olmak istiyorsunuz.
Hedeflediğiniz pozisyona ait farklı iş ilanlarını inceleyin.
İlanlarda tekrar tekrar karşılaştığınız gereksinimleri not edin.
Karşınıza şu tür beklentiler çıkabilir:
- Teknik bilgi
- Ekip yönetimi
- Müşteri iletişimi
- Raporlama
- Strateji oluşturma
- Analiz yeteneği
- İngilizce
- Sunum becerisi
- Proje yönetimi
Daha sonra bu listeyi kendi yetkinliklerinizle karşılaştırın.
Böylece geliştirmeniz gereken alanlar çok daha net ortaya çıkacaktır.
Beceri Açığınızı Belirleyin
Kariyerinizde bulunduğunuz noktayla ulaşmak istediğiniz nokta arasında bazı eksikler olabilir.
Buna basitçe beceri açığı diyebiliriz.
Örneğin teknik anlamda oldukça başarılı bir çalışan olabilirsiniz. Ancak yönetici olmak istiyorsanız yalnızca teknik bilgi yeterli olmayabilir.
Ekip yönetimi, iletişim, problem çözme, karar verme ve sorumluluk alma gibi farklı becerilere de ihtiyaç duyabilirsiniz.
Bu nedenle kendinize şu soruyu sorun:
“Hedeflediğim pozisyona bugün başvursam bende eksik olan ne olurdu?”
Bu sorunun cevabı, kariyer gelişim planınızın en önemli bölümünü oluşturabilir.
Her Eğitime Katılmak Yerine Doğru Beceriyi Geliştirin
Kariyerinde ilerlemek isteyen bazı kişiler sürekli eğitim ve sertifika toplamaya başlar.
Ancak çok sayıda sertifikaya sahip olmak otomatik olarak kariyer gelişimi sağlamaz.
Önemli olan hedeflediğiniz pozisyon için gerekli becerileri geliştirmektir.
Örneğin hedeflediğiniz pozisyon için İngilizce önemliyse beş farklı mesleki sertifika almak yerine İngilizcenizi geliştirmek daha faydalı olabilir.
Benzer şekilde yönetici olmak istiyorsanız yalnızca teknik eğitimlere katılmak yerine liderlik, iletişim ve ekip yönetimi konusunda kendinizi geliştirmeniz gerekebilir.
Öğrendiklerinizi Gerçek İşlerde Uygulayın
Bir konuda eğitim almak ile o konuda gerçek deneyim kazanmak arasında önemli fark vardır.
Örneğin proje yönetimi eğitimi aldıysanız şirket içerisinde küçük bir projede sorumluluk almak isteyebilirsiniz.
Yönetici olmayı hedefliyorsanız yeni başlayan çalışanlara destek olabilir veya küçük bir ekibin koordinasyonunda görev alabilirsiniz.
Dijital pazarlama öğreniyorsanız kendi projeniz üzerinde kampanya oluşturabilirsiniz.
SEO öğreniyorsanız küçük bir internet sitesi kurup gerçek sonuçlar üzerinde çalışabilirsiniz.
Böylece teorik bilginiz zaman içerisinde gerçek deneyime dönüşür.
Yaptığınız İşleri Ölçülebilir Hale Getirin
Kariyer gelişiminde yalnızca çalışmak değil, yaptığınız işlerin sonuçlarını görebilmek de önemlidir.
Örneğin CV’nize yalnızca:
“Sosyal medya hesaplarını yönettim.”
yazmak yerine yaptığınız çalışmanın kapsamını daha açık anlatabilirsiniz.
Kaç hesap yönettiniz?
Hangi süreçlerden sorumluydunuz?
Ne tür kampanyalar hazırladınız?
Hangi araçları kullandınız?
Nasıl sonuçlar elde ettiniz?
Mümkün olduğunda gerçekleştirdiğiniz işleri somutlaştırmak hem kendi gelişiminizi takip etmenizi hem de gelecekte deneyimlerinizi daha iyi anlatmanızı sağlar.
Yöneticinizden Geri Bildirim İsteyin
Mevcut şirketinizde ilerlemek istiyorsanız yöneticinizden geri bildirim almak oldukça değerli olabilir.
Ancak görüşmeye doğrudan:
“Ne zaman terfi edeceğim?”
sorusuyla başlamak yerine daha yapıcı sorular sorabilirsiniz.
Örneğin:
“Bir üst pozisyona hazırlanmak için hangi yönlerimi geliştirmeliyim?”
“Daha fazla sorumluluk almak için neler yapabilirim?”
“Performansımda geliştirmem gerektiğini düşündüğünüz noktalar neler?”
Bu sorular hem gelişime açık olduğunuzu gösterir hem de üzerinde çalışabileceğiniz somut konular bulmanıza yardımcı olur.
Kariyerinde İlerlemek İçin İş Değiştirmek Gerekir mi?
Her zaman değil.
Bazen mevcut şirket içerisinde pozisyon değişikliği veya terfi ile kariyer gelişimi mümkün olabilir.
Ancak uzun süredir aynı görevleri yapıyor, yeni sorumluluklar alamıyor ve şirket içerisinde ilerleyebileceğiniz bir alan göremiyorsanız farklı fırsatları değerlendirmek isteyebilirsiniz.
Burada kritik soru şudur:
“Ben işimden mi yoksa çalıştığım şirketten mi memnun değilim?”
Örneğin yaptığınız işi seviyor ancak şirket kültüründen memnun değilseniz sektör değiştirmek yerine aynı pozisyonu başka bir şirkette sürdürmek daha uygun olabilir.
Fakat yaptığınız işin kendisinden artık keyif almıyorsanız daha kapsamlı bir kariyer değişikliği düşünmeniz gerekebilir.
Terfi Almak İsteyenler Ne Yapmalı?
Terfi yalnızca uzun süredir aynı şirkette çalışmanın doğal sonucu değildir.
Bir üst pozisyonun sorumluluklarını yerine getirebilecek seviyeye ulaşmak gerekir.
Örneğin uzman pozisyonundan yöneticiliğe geçmek istiyorsanız sadece kendi işinizi iyi yapmanız yeterli olmayabilir.
Artık ekip üyeleriyle iletişim kurmanız, görev dağılımı yapmanız, problemleri çözmeniz, gerektiğinde karar vermeniz ve sonuçların sorumluluğunu almanız beklenebilir.
Bu nedenle hedeflediğiniz pozisyonun sorumluluklarını bugünden araştırın.
Mümkünse bu sorumlulukların küçük parçalarını mevcut işinizde üstlenmeye başlayın.
Networking Kariyer Gelişiminde Neden Önemlidir?
Profesyonel çevre oluşturmak yalnızca yeni iş ararken ihtiyaç duyulan bir şey değildir.
Sektörünüzdeki insanlarla iletişim kurmak yeni gelişmelerden, farklı kariyer yollarından ve fırsatlardan haberdar olmanızı sağlayabilir.
Sektörel etkinliklere katılabilir, alanınızdaki profesyonellerle iletişim kurabilir ve mesleki topluluklarda yer alabilirsiniz.
Burada amaç insanlara doğrudan “Bana iş bulur musunuz?” demek değildir.
Networking uzun vadeli profesyonel ilişkiler kurmaktır.
LinkedIn ve CV’nizi Güncel Tutun
Yeni iş aramıyor olsanız bile CV’nizi ve profesyonel profilinizi belirli aralıklarla güncellemeniz faydalı olabilir.
Yeni öğrendiğiniz becerileri, aldığınız sorumlulukları, tamamladığınız projeleri ve önemli başarılarınızı ekleyin.
Çünkü yıllar sonra CV hazırlamaya başladığınızda geçmişte yaptığınız birçok önemli işi unutabilirsiniz.
Örneğin altı ayda bir CV’nizi güncellemeyi alışkanlık haline getirebilirsiniz. Yani kariyer danışmanlığı bu noktada çok önemlidir.
Böylece yeni bir fırsat çıktığında sıfırdan hazırlık yapmak zorunda kalmazsınız.
Kariyer Danışmanlığı Ne Zaman Düşünülmeli?
Bazen kişi kariyerinde ilerlemek istediğini bilir ancak hangi yöne gitmesi gerektiğinden emin değildir.
Örneğin;
“Terfi alamıyorum, nerede hata yapıyorum?”
“Yöneticilik mi yoksa uzmanlık mı seçmeliyim?”
“Başka bir sektöre geçebilir miyim?”
“Hangi becerilerimi geliştirmeliyim?”
“İş değiştirmem doğru olur mu?”
“CV’m iyi olmasına rağmen neden görüşmeye çağrılmıyorum?”
gibi sorularınız olabilir.
Bu noktada kariyer danışmanlığı farklı seçenekleri daha sistemli değerlendirmenize yardımcı olabilir.
Kariyer danışmanının amacı sizin yerinize karar vermek değildir. Deneyimlerinizi, becerilerinizi ve hedeflerinizi birlikte değerlendirerek önünüzdeki seçenekleri daha net görmenize yardımcı olmaktır.
Deneyimli Uzmanlarla Birebir Kariyer Görüşmesi
İnternette kariyer konusunda sayısız genel tavsiye bulabilirsiniz.
Ancak herkesin durumu aynı değildir.
22 yaşında ilk işini arayan yeni mezunla 35 yaşında 10 yıllık deneyimin ardından sektör değiştirmek isteyen bir profesyonelin ihtiyacı birbirinden farklıdır.
Bu nedenle genel tavsiyelerin yeterli olmadığı durumlarda alanında deneyimli kişilerle birebir görüşebilirsiniz.
İhtiyacınıza göre 15, 30 veya 60 dakikalık birebir görüşmelerde kariyer hedefinizi, CV’nizi, iş değişikliğini, mülakat sürecini veya sektör değişikliğini değerlendirebilirsiniz.
Burada önemli olan, görüşmek istediğiniz konuya uygun deneyime sahip uzmanı seçmektir.
90 Günlük Kariyer Gelişim Planı
Kariyerinizi geliştirmek için hemen birkaç yıllık karmaşık bir plan hazırlamak zorunda değilsiniz.
İlk etapta 90 günlük bir program oluşturabilirsiniz.
| Dönem | Yapılacaklar |
|---|---|
| İlk 30 Gün | Mevcut durumunuzu ve hedef pozisyonunuzu belirleyin |
| 31-60 Gün | En önemli beceri açığını geliştirmeye başlayın |
| 61-90 Gün | Öğrendiklerinizi uygulayın ve ilerlemenizi değerlendirin |
İlk ay hedefinizi netleştirin ve hedeflediğiniz pozisyonları araştırın.
İkinci ay en önemli beceri eksiğinize yoğunlaşın. CV ve LinkedIn profilinizi güncelleyin.
Üçüncü ay öğrendiğiniz becerileri gerçek projelerde kullanmaya çalışın ve üç aylık ilerlemenizi değerlendirin.
Sonrasında yeni bir 90 günlük plan hazırlayabilirsiniz.
Kariyer Gelişiminde Yapılan Hatalar
Kariyerinde ilerlemek isteyen kişilerin yaptığı en büyük hatalardan biri, net bir hedef belirlemeden sürekli çalışmaktır.
Çok çalışmak ile doğru yönde ilerlemek aynı şey değildir.
Bir diğer hata sürekli sertifika toplamaktır. Kariyer hedefinizle ilgisi olmayan eğitimler size beklediğiniz katkıyı sağlamayabilir.
Sık yapılan başka bir hata ise kendinizi sürekli çevrenizdeki insanlarla karşılaştırmaktır.
Arkadaşınız 28 yaşında yönetici olmuş olabilir. Başka biri 35 yaşında kendi şirketini kurmuş olabilir. Bir başkası ise 40 yaşından sonra tamamen farklı bir sektöre geçmiş olabilir.
Herkesin kariyer yolculuğu farklıdır.
Bu nedenle kendinizi başkalarıyla değil, geçmişte bulunduğunuz noktayla karşılaştırmanız daha sağlıklı olabilir.
Kariyerinde İlerlemek İsteyenler İçin Sıkça Sorulan Sorular
Kariyerimde ilerlemek için ilk olarak ne yapmalıyım?
Öncelikle mevcut durumunuzu ve ulaşmak istediğiniz noktayı belirleyin. Daha sonra hedeflediğiniz pozisyonun gerektirdiği becerilerle kendi yetkinliklerinizi karşılaştırın.
Kariyer planı nasıl yapılır?
Kariyer planı oluştururken mevcut durum, hedef pozisyon, eksik beceriler ve bu eksikleri gidermek için atılacak adımlar belirlenebilir. Büyük hedefleri kısa dönemli aşamalara bölmek planı daha uygulanabilir hale getirir.
Terfi almak için ne yapmalıyım?
Hedeflediğiniz pozisyonun gerektirdiği sorumlulukları öğrenin. Yöneticinizden geri bildirim isteyin ve mümkün olduğunca yeni sorumluluklar almaya çalışın.
Kariyerimde ilerlemek için iş değiştirmeli miyim?
Her zaman gerekmez. Mevcut şirketiniz size gelişim ve terfi imkânı sunuyorsa aynı şirkette kariyerinize devam edebilirsiniz. İlerleme alanı bulunmuyorsa farklı fırsatlar değerlendirilebilir.
Hangi becerilerimi geliştirmeliyim?
Bu tamamen hedeflediğiniz pozisyona bağlıdır. Öncelikle ulaşmak istediğiniz pozisyonlarda hangi becerilerin talep edildiğini belirleyin ve kendi eksiklerinizi buna göre değerlendirin.
Kariyer danışmanlığı kimler için uygundur?
Yeni mezunlardan deneyimli profesyonellere kadar kariyer yönünü belirlemekte, iş değiştirmekte veya gelişim alanlarını tespit etmekte zorlanan kişiler kariyer danışmanlığı alabilir.
Online kariyer danışmanlığı alınabilir mi?
Evet. Online birebir görüşmeler sayesinde bulunduğunuz şehirden bağımsız olarak farklı alanlarda deneyimli uzmanlarla kariyer hedeflerinizi değerlendirebilirsiniz.
Kariyer danışmanı benim yerime karar verir mi?
Hayır. Kariyer danışmanlığının amacı sizin yerinize karar vermek değil, seçeneklerinizi daha net değerlendirmenize yardımcı olmaktır. Son karar her zaman size aittir.
Kariyerinizde Bir Sonraki Adımı Belirleyin
Kariyerinde ilerlemek isteyen biri için en önemli konu, sürekli daha fazla çalışmak değil hangi hedef doğrultusunda çalıştığını bilmektir.
Bugün bulunduğunuz noktayı değerlendirin. Bir sonraki hedefinizi belirleyin. O pozisyonun gerektirdiği becerileri araştırın ve kendinizde eksik gördüğünüz alanları geliştirmeye başlayın.
Her şeyi aynı anda değiştirmeye çalışmayın.
Önünüzdeki 90 gün için tek bir ana hedef belirlemek bile önemli bir başlangıç olabilir.
Kendi başınıza hangi yönde ilerlemeniz gerektiğine karar vermekte zorlanıyorsanız deneyimli bir uzmanla birebir görüşerek kariyer hedeflerinizi, mevcut becerilerinizi ve seçeneklerinizi değerlendirebilirsiniz.
Kariyer gelişimi tek seferde verilen büyük bir karardan çok, zaman içerisinde atılan doğru ve planlı adımların toplamıdır.
